Pridnestrovya'nın KKTC ile benzerlikleri
Uluslararası tanınırlığı bulunmayan Pridnestrovya Moldova Cumhuriyeti'nin KKTC ile olan yapısal benzerlikleri ve devlet inşası süreci, dışişleri bakanlığı yetkilileri tarafından YENİDÜZEN'e değerlendirildi.
Avrupa'da, Moldova Cumhuriyeti sınırları içinde yer alan ve uluslararası toplum tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmayan Pridnestrovya Moldova Cumhuriyeti (PMC), fiili yönetim organlarıyla dikkat çekiyor. Dinyester Nehri'nin doğu yakasında konumlanan ve dünya genelinde Transdinyester olarak bilinen bölge, 1990 yılında Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden ayrıldığını ilan etti. Bölgede fiilen bir cumhurbaşkanı, başbakan ve parlamento bulunurken, kendi para birimi ve bürokratik yapısı ile devlet işlevlerini sürdürüyor.
Yeniduzen'de yayınlanan habere göre, PMC Dışişleri Bakanlığı, bölgenin 35 yılı aşkın süredir başarılı bir devlet inşası deneyimine sahip olduğunu ve egemenlik iddiasının hukuki temellere dayandığını belirtti. Bakanlık, uluslararası tanınırlık eksikliğini jeopolitik koşullar ve çifte standart politikalarına bağlarken, Moldova'nın Molotov-Ribbentrop Paktı'nı geçersiz sayarak bölgeden hukuken vazgeçtiği tezini öne sürdü. Öte yandan Moldova hükümeti, Transdinyester'i tarihî ve etnik toprakların ayrılmaz bir parçası olarak görmeye devam ediyor.
Bölgenin en belirgin özelliği, Sovyet dönemine ait simgelerin ve Lenin heykellerinin korunmasına rağmen kendine özgü bir kapitalist düzen benimsemesi. Sheriff adlı tek bir şirket, perakendeden enerjiye, finanstan futbola kadar pek çok sektörde hakimiyet kurmuş durumda. KKTC ile olan benzerlikler, Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu'nun Aralık 2025'teki Kıbrıs ziyaretinde de gündeme geldi. Sandu, ülkesinin bölünmüşlük halinin ne anlama geldiğini bildiğini ifade etti.
Uluslararası izolasyon nedeniyle bölgeye havayolu ile ulaşım imkanı bulunmuyor; Tiraspol havalimanı Moldova ve Ukrayna hava sahası kısıtlamaları nedeniyle kullanılamıyor. Ticari ilişkilerde ise bankacılık kısıtlamaları ve gümrük vergileri tartışma konusu olmaya devam ediyor. Moldova ve Avrupa Birliği, bu kısıtlamaların yasal mevzuat çerçevesinde uygulandığını savunurken, Transdinyesterli işletmeler erişim zorluklarından şikayetçi.
Çözüm süreci açısından bakıldığında, '5+2' formatındaki müzakereler 2019 yılındaki Bratislava görüşmelerinin ardından çıkmaza girmiş durumda. O dönemde Moldova Başbakanı olan Maia Sandu, Transdinyester'in Moldova'ya yeniden entegrasyonu konusunda netlik sağlanmadan güven artırıcı önlemlerin devam etmesine izin verilmeyeceğini belirterek protokol imzalamayı reddetmişti. Bu durum, Kişinev ile Tiraspol arasındaki genel anlaşmazlığın çözümü için yürütülen diplomatik girişimlerin durmasına neden oldu.
TürkAta Haber Ajansı
Kıbrıs Gündemi