Bilim insanları, teorideki yeni bir karbon kuzeni olan diamondiyne’yi üretti
Göteborg Üniversitesi araştırmacıları, elmas ve grafiti oluşturan karbonun yeni üç boyutlu yapısını—diamondiyne—ilk kez üretti; gözenekli yapısı ve basınca ihtiyaç duymaması dikkat çekiyor.
TRT Haber'in haberine göre, yaklaşık 35 yıl önce öne sürülen bir karbon yapısı nihayet film halinde şekillendi ve Göteborg Üniversitesindeki araştırmacılar, nispeten ucuz ekipmanlarla diamondiyne üretmeyi başardı. Bu kararlı üç boyutlu yapı, karbonun alabileceği formlara yeni bir dörtyüzlüler ağı katıyor.
Diamondiyne, atom dizilişiyle ayrışan bir karbon allotropu olarak tanımlanıyor; elmas ve grafit bunun bilinen örnekleri arasında yer alıyor. Bilim insanları, diamondiyne’i oluşturmak için karbon atomlarını üçlü bağlarla bir araya getirdi ve malzeme, köşeden köşeye bağlanan dört üçgen yüzlü dörtyüzlüler ağına kristalleşti.
Göteborg Üniversitesi fiziksel kimya profesörü Karl Börjesson, yapının dörtyüzlüler arasında boşluklar yarattığını belirterek, karbon allotropunun gözenekli bir elmasla karşılaştırılabileceğini; ancak diamondiyne’nin yüksek basınca ihtiyaç duymadan bağlanabildiğini ifade etti. Stockholm Üniversitesinin elektron mikroskobu, kristal yapısını sadece film yüzeyindeki yamalar halinde doğruladı; oluşum sürecinde pek çok olasılık bozulabilirken, diamondiyne’nin birleşmesi için engellerin bulunduğu belirtildi.
Börjesson, en az bir kenarı 10 nanometre olan bir hacimde diamondiyne desenleri üretmeyi başardıklarını ve görüntülerin teorik modellere uyduğunu söyledi. Keşif, karbon tabanlı moleküllerin metal iyonları olmadan birbirine bağlandığı gözenekli malzemeler yaratma çabalarının bir sonucunda ortaya çıktı; bu malzemeler, metal-organik çerçevelerden ayrılarak yeni bir karbon tabanlıleşme grubunu işaret ediyor.
Diamondiyne’in dörtyüzlü yapısının, ekibin onu gerçekleştirmesinden on yıllar önce teorik olarak tanımlandığına işaret eden Börjesson, bu başarıya ulaşmanın zaman aldığını belirtti. Uzun süredir bilinen karbon allotropları elmas, grafit ve yapay olarak üretilen fullerenler, karbon nanotüpler ile grafen arasındaki geniş yelpazeyi oluşturuyordu; fullerenler ve grafenin geliştirilmesi, Nobel Ödülleriyle anılacak kadar önemliydi. Diamondiyne ise bu yeni üç boyutlu yapının ilk temsilcisi olarak öne çıkıyor.
Börjesson, şu anda diamondiyne’in özelliklerini ve potansiyel kullanım alanlarını keşfetmeye odaklanacaklarını söyledi; gözenekli yapının heyecan verici yönlerinden biri, birkaç diamondiyne yapısının birbirinin boşluklarından iç içe geçebilmesi olabilir.
TürkAta Haber Ajansı